Jak śnimy. Fazy snu i ich przebieg

Sen składa się z pięciu etapów powtarzających się cyklicznie

Ludzki organizm przechodzi przez pięć etapów snu: czuwanie, N1, N2, N3 i REM. Każdy cykl trwa około 90-110 minut, a podczas nocy powtarza się 4-6 razy. Etapy N1-N3 to sen bez szybkich ruchów gałek ocznych (NREM), który stanowi około 75% całkowitego snu.

Faza N2 zawiera specjalne burze aktywności mózgu zwane wrzecionami snu

Podczas fazy N2 snu pojawiają się wrzeciona snu - krótkie, intensywne wybuchy aktywności neuronalnej w górnych płatach skroniowych i korze czołowej. Te wrzeciona są kluczowe dla konsolidacji pamięci proceduralnej i deklaratywnej, czyli zapamiętywania umiejętności i faktów.

Zachęcam do lektury: Jak śnimy? Fazy snu i ich przebieg.

Głębokie fazy snu (N3) mają największy próg pobudzenia

Faza N3 to najgłębszy sen, podczas którego tętno i temperatura ciała spadają. Choć jest najtrudniej się obudzić z tej fazy, osoby obudzone z niej doświadczają przejściowego zamieszania umysłowego zwanego bezwładnością snu, która może trwać 30 minut do godziny.

Benzodiazepiny zmieniają naturalną architekturę snu

Leki benzodiazepinowe, powszechnie przepisywane na bezsenność, zwiększają czas spędzony w fazie N2 snu, ale zmniejszają czas w głębokich fazach N3 i N4 oraz skracają fazę REM. Te zmiany mogą prowadzić do deficytów koncentracji, problemów z pamięcią roboczą i przyrostu masy ciała.

Faza REM wydłuża się w drugiej połowie nocy

Pierwsza faza REM w nocy jest krótka, ale wraz z postępem nocy okresy REM stają się coraz dłuższe, a czas spędzony w głębokim śnie (NREM) maleje. Ta progresja jest naturalnym rytmem snu, który powtarza się w każdym cyklu snu.

Wzorce snu są związane z ryzykiem chorób przewlekłych

Badania wykazują, że wzorce snu, w tym poszczególne fazy snu, ich czas trwania i regularność, są powiązane z rozwojem chorób przewlekłych. Zaburzenia naturalnego cyklu snu mogą zwiększać ryzyko różnych schorzeń zdrowotnych.